Vegetatie- en habitattypenkartering Mantingerzand

Opdrachtgever: Provincie Drenthe
Jaar van uitvoering: 2015
Contactpersoon: André Kloosterman

Aanleiding en doel van de kartering

In 2015 hebben we in opdracht van Provincie Drenthe een vegetatie- en habitattypenkartering uitgevoerd van het Mantingerzand. Deze kartering is uitgevoerd in het kader van het Programma Aanpak Stikstof (PAS). De kartering had als doel het in beeld brengen van de verspreiding en de kwaliteit van de habitattypen waarvoor het Natura 2000-gebied is aangewezen.

Mantingerzand

Het Mantingerzand is een afwisselend natuurgebied ten noorden van Hoogeveen, in Drenthe. Het is aangewezen als Natura 2000-gebied voor kenmerkende habitattypen die voorkomen in heide- en stuifzandgebieden. Het gebied wordt gekarakteriseerd door de heide, stuifzanden en uitgestrekte Jeneverbesstruwelen. Daarnaast komen in het gebied ook vennen voor.

In het verleden was het Mantingerzand door ontginningen opgesplitst in een aantal losse natuurgebieden. Deze gebieden zijn weer met elkaar verbonden na aankoop van landbouwgronden. De landbouwgronden zijn omgevormd naar natuur en behoren ook tot het Natura 2000-gebied.

Methode

In het veld is gewerkt met een vegetatietypologie die aansluit bij de definities van de habitattypen. Uit deze typologie blijkt ook of een habitattype goed of matig ontwikkeld is. Hiervoor is gebruik gemaakt van een aantal toevoegingen. Bijvoorbeeld de mate van vergrassing in heide, de hoeveelheid open grond en het voorkomen van mossen, korstmossen en/of veenmossen.

Resultaten kartering

Zandverstuiving

Uit de kartering blijkt dat het habitattype Zandverstuiving in het Mantingerzand plaatselijk een zeer soortenrijke korstmossenflora heeft. De meest soortenrijke vegetaties zijn aangetroffen tussen het Jeneverbesstruweel. Deze vegetaties behoren tot de Subassociatie met Cladonia’s van de Associatie van Buntgras en Heidespurrie.

Jeneverbesstruwelen

Het habitattype Jeneverbesstruwelen is zelf echter grotendeels matig ontwikkeld. Op veel plekken is het struweel erg dicht, waardoor de kruidlaag en moslaag zich niet of slecht ontwikkeld hebben. Een beter ontwikkelde vorm met Struikhei en en/of Gewone eikvaren komt slechts over een klein oppervlak voor. De struiken zijn oud en verjonging vindt nauwelijks plaats. Gebrek aan verjonging speelt Jeneverbesstruwelen op meer plekken in Drenthe parten. Tijdens het veldwerk zijn in het Mantingerzand gelukkig toch nog op drie plekken kiemplanten aangetroffen.

mantingerzand-zwakgebufferd-ven-met-pilvaren

Zwakgebufferd ven met Pilvaren in het Mantingerzand

Zwakgebufferde vennen

In het gebied zijn ook vennen aangetroffen waarin vegetaties van de Pilvaren-associatie en de Naaldwaterbies-associatie voorkomen. Deze vegetaties voldoen aan de eisen voor het habitattype Zwakgebufferde vennen. Dit is een habitattype waarvoor het Natura 2000-gebied niet is aangewezen. Mogelijk zal er naar aanleiding van de kartering in de toekomst wél een instandhoudingsdoel worden geformuleerd voor habitattype Zwakgebufferde vennen in dit Natura 2000-gebied.

 

[ssba]