Monitoring effectiviteit van beheermaatregelen in Wapendal

Opdrachtgever: Gemeente Den Haag
Jaar van uitvoering: 2008-heden
Contactpersoon: Rudy Offereins

Aanleiding

Sinds 2008 monitoren we de gevolgen van beheermaatregelen in het gebied Wapendal, in het stedelijk gebied van Den Haag. Wapendal omvat 3,6 ha en is onderdeel van het Natura 2000-gebied Westduinpark & Wapendal (totale oppervlakte 249 ha). Het gebied bestaat uit duingrasland, duinheide en bos. Tot 2007 waren de duingraslanden en duinheide sterk vergrast en verruigd. De gemeente wilde hier graag verandering in brengen en heeft Buro Bakker gevraagd een beheerplan op te stellen voor de periode 2007-2012. Dit beheerplan hebben we in 2012 geactualiseerd. Voorafgaand aan het opstellen van deze beheerplannen hebben we een vegetatiekartering in het gebied uitgevoerd.

Methode

Naar aanleiding van het beheerplan 2007-2012 zijn er verschillende beheermaatregelen uitgevoerd. In de duingraslanden is er geplagd en er is winterbegrazing met shetlandpony’s ingesteld. Buro Bakker is gevraagd om de effecten van deze beheermaatregelen op de vegetatie van de duingraslanden en duinheide te monitoren. Deze monitoring voeren we vanaf 2008 jaarlijks uit. Hierbij wordt vegetatie in vlakken verdeeld en wordt per vlak het aandeel aan gras, heide en opslag bepaald. Ook wordt het voorkomen van enkele typische plantensoorten bijgehouden. Tenslotte wordt de soortensamenstelling in enkele vaste proefvlakken (pq’s) jaarlijks onderzocht.

Resultaten

De monitoring laat zien dat de beheermaatregelen positief hebben uitgepakt. Door de begrazing is de vergrassing en de vervilting van de bovenlaag in de duingraslanden sterk teruggedrongen. Als gevolg hiervan neemt de Struikheide in het gebied toe. Deze toename gaat het snelst nabij de bestaande kerngebieden van Struikheide.

In de geplagde gebieden gaat de ontwikkeling van Struikhei, soms na een aarzelend begin, eveneens snel. Ook vestigen zich hier typische duingraslandsoorten als Buntgras, Klein tasjeskruid en Vroege haver.

Heideontwikkeling in een plagstrook

Heideontwikkeling in een plagstrook

Een grote verrassing was de ontdekking van de Blauwvleugelsprinkhaan in Wapendal. Dit is een specialist van kale of schaars begroeide duinen en een typische soort voor het Natura 2000-habitattype Grijze duinen. In 2013 werd het eerste exemplaar in Wapendal gevonden. In 2014 waren het er al 12. Dit aantal is in 2015 verdubbeld en in 2016 stabiel gebleven. De Blauwvleugelsprinkhaan heeft hiermee een bestendige populatie in Wapendal. De sprinkhanen zijn in eerste instantie op plaglocaties gevonden, maar vanaf 2015 ook in relatief grazige vlakken daarbuiten. Aangezien de laatste plagwerkzaamheden in 2012 zijn uitgevoerd is de kolonisatie van het gebied door deze soort opmerkelijk snel gegaan. Voordat de beheermaatregelen in Wapendal werden uitgevoerd, was het gebied ongeschikt voor deze soort vanwege de vergrassing en vervilting van de vegetaties.

Blauwvleugelsprinkhaan

Blauwvleugelsprinkhaan

Dat we dit gebied jaarlijks kunnen monitoren, is echt uniek. Het is mooi om te zien dat het gebied zich zo positief ontwikkelt op basis van onze adviezen. De monitoring geeft ons goede inzichten in hoe maatregelen ingrijpen op het systeem en de vegetatie. Deze kennis kunnen we weer toepassen bij andere onderzoeken en beheeradviezen.

 

Delen op Social Media
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on Pinterest